از کیومرث تا همای به روایت محمدمحمدعلی

از کیومرث تا همای به روایت محمدمحمدعلی

کتاب «از کیومرث تا همای به روایت محمد محمدعلی» بازنویسی‌ای فشرده و روایت‌محور از شاهنامه فردوسی است که به جای تمرکز صرف بر توالی رویدادها و خلاصه کردن ساده ی داستان .های حماسی، با نگاهی دقیق‌، اعمال، تصمیم‌ها و کشمکش‌های درونی و اخلاقی شخصیت های اصلی و فرعی را بررسی می‌کند و به جهان درونی…

یادگاری روی دیوار دیگران

یادگاری روی دیوار دیگران

مجموعهٔ مقالات و گفت‌وگوهای محمد محمدعلی دربارهٔ چهره‌های برجستهٔ ادبیات معاصر به کوشش بهاره دهکری بریده‌ای از پیشگفتار به‌قلم محمد محمدعلی مجموعهٔ «یادگاری روی دیوار دیگران» آن‌طور که از نامش پیداست، یادآور گونه‌ای ادبیات شفاهی به‌طور کلی، و جزئی از تاریخ شفاهی است که در غرب سابقهٔ طولانی دارد. …آنچه حالا و اکنون در خصوص…

خطابه‌های راه‌راه: داستانی ناتمام

خطابه‌های راه‌راه: داستانی ناتمام

برگرفته از کتاب: «قرار بود هفتهٔ آینده دربارهٔ واگویه‌های درونی صحبت کند و برسد به ویژگی‌های جریان سیال ذهن که یاد این داستان قدیمی صد صفحه‌ای دست‌نویس خودش افتاد. مردد بود که مصداق خوبی باشد برای هنرجویان، اما از کشو بیرونش کشید تا ضمن مرور، در صورت نیاز اصلاحش کند. سرانجام بگوید چگونه یک داستان…

واقعیت و رویا

واقعیت و رویا

واقعیت و رویا، گفتگو با محمد محمدعلی داستان نویس معاصر، چهار نقد بر آثار او، سالشمار زندگی اش، کتابشناسی آثار، کتابشناسی نقد آثار، و نیز هفت تصویر از او را شامل می شود. اثر حاضر به همت علیرضا پیروزان، بین اردیبهشت 1381 تا مرداد 1382 فراهم آمده است. او کوشیده است کارش تلفیقی از روزنامه…

برهنه در باد

برهنه در باد

برهنه در باد (1379) رمانی بازتافتی و چند آوایی (حدود 65000 کلمه) از محمد محمدعلی. برنده “جایزه ادبی یلدا”. مکان و زمان وقوع: کردستان و تهران و گیلان و مازندران؛ نیمه اول دهه 1340 تا نیمه دوم دهه 1360؛ با اشاراتی به گذشته. مهرعلی جوانمرد (راوی) که در شهر کوچکی به عنوان سپاهی ترویج و…

باورهای خیس یک مرده

باورهای خیس یک مرده

ناصر صبوری در روز تولد خود موفق می شود زمینی برای شرکت تعاونی اداره اش بگیرد و این تقارن سعد، با جشن کوچکی که همسرش برای او تدارک دیده است و هدایایی که دریافت می کند، فرخنده تر می گردد. در میان این هدایا کتابی است با چاپ سنگی (هدیه شده از طرف مادر) که…

چشم دوم  

چشم دوم  

این مجموعه وصف حال آدمهایی است که در اثر حوادث ناشی از انقلاب و جنگ ، موقعیت های شغلی و نقش اجتماعی خود را از دست داده اند. عنصر تصادف در داستان “موج نارنجی” این مجموعه نقش تعیین کننده دارد. این داستان که به جنگ نگاهی انتقادی دارد درباره آدم های ساده ای است که…

رعد و برق بی باران

رعد و برق بی باران

زمان رخداد بخش اول این داستان، اواخر سلطنت احمد شاه قاجار و سایر بخش ها اواسط و اواخر سلطنت رضاشاه پهلوی در نظر گرفته شده است. مکان، جایی است بین محله چاله حصار و قسمت جنوبی محله سنگلج که به قول مرحوم علامه قزوینی:… در روزهای عاشورا مرکزیتی داشته است و دسته های عزادار از…

قصه ی تهمینه

قصه ی تهمینه

محمد محمدعلي‌ داستان‌نويس‌ نام‌ آشناي‌ معاصر، نويسنده‌اي‌ است‌ كه‌ شخصيت‌هايش‌ را در آستانه‌ي‌ تجربه‌ي‌ مدرنيته‌ قرار مي‌دهد؛ شخصيت‌هايي‌ كه‌ در رويارويي‌ با مدرنيته‌، گاه‌ دچار هويتي‌ تكه‌تكه‌ مي‌شوند و اين‌ هويت‌ در روايت‌ چندگانه‌ي‌ وي‌ از واقعيت‌ نمايان‌ مي‌شود. قصه‌ي‌ تهمينه‌ رماني‌ است‌ كه‌ از سويي‌ با افسانه‌هاي‌ شاهنامه‌ توازي‌ ساختاري‌ برقرار مي‌كند و از…

پنج سال قبل از ۱۹۸۵

پنج سال قبل از ۱۹۸۵

 کاملأ مشهود است که من به رغم مشاهده کاستی های پنهان و آشکار، در آن سال ها، از اقتصاد سوسیالیستی روس ها برای خود یک “تابو” ساخته و در واقع به بیان ساده، علائمی از عدالت اجتماعی و رفع تبعیض را که همواره آرزو می کرده، در آن می دیده ام. چیزی که در شکل…

گفتگو با احمد شاملو و دولت آبادی و اخوان ثالث, سه گفتگو

گفتگو با احمد شاملو و دولت آبادی و اخوان ثالث, سه گفتگو

این گفتگو در سال ۱۳۶۵ و ۱۳۶۶ انجام شده است.  در فضای گفتگو با این عزیزان تکلف و ما ومنی مطرح نبود، و از برکت همین فضای خودمانی بود که پرسشها و پاسخها اسیر سنت کلیشه سازی نشد. شاید همین باعث شد آنها چنان رغبتی از خود نشان بدهند و چنان سرعتی در تکمیل این…

دریغ از روبه‌رو

دریغ از روبه‌رو

محمدعلی ، بیشتر از هر نویسنده‌ای، فضاهای گوناگون را در آثارش آزموده است. او با مهارت کافی، فضاهای مطلوب داستانش را به شکل‌های مختلف خلق کرده است. محمدعلی در سه گانه‌ی روز اول عشق، فضایی اسطوره‌ای و رمزی خلق می‌کند، در داستان‌های نقش پنهان ، برهنه در باد و بازنشستگی ، ‌زندگی طبقه‌ی متوسط و…

مشی و مشیانه

مشی و مشیانه

«مشی و مشیانه» دومین کتاب از سه‌گانه‌ی «روز اول عشق» نوشته‌ی محمد محمدعلی است. این رمان با الهام از اسطوره‌های زرتشتی، داستان نخستین زن و مرد، مشی و مشیانه، را بازگو می‌کند؛ زوجی که پیوندشان آغازگر نسل بشر است. محمدعلی در این اثر، اسطوره‌ی کهن آفرینش را از خلال روایت کیومرث، نخستین انسان، مرگ تراژیک…

آدم و حوا

آدم و حوا

آدم و حوا بخش اول سه گانه روز اول عشق است که غیر از این کتاب در برگیرنده مشی و مشیانه و جمشید و جمک است. محمدعلی داستان خلقت و عشق آدم و حوا را در قالب مجموعه ای از داستان های کوتاه به هم پیوسته و از زبان «اقلیما» (دختر حوا) روایت می کند….

جمشید و جمک

جمشید و جمک

راویان قصه های سه گانه روز اول عشق، زنانی هستند که در کنار آن مردان بزرگ می زیسته اند، و تا کنون به دیدار نمی آمده اند. چرا که در کنار هر مرد بزرگ و خداگونه، زنی، همسری می زیسته است در شان و منزلت او، که خود عاشقی بی نظیر بوده است، در حد…

بازنشستگی و داستان‌های دیگر

بازنشستگی و داستان‌های دیگر

مجموعه داستان بازنشستگی، یکی از بهترین آثار محمد محمدعلی است. دو داستان «مرغدانی» و «بازنشسته» در مجموعه‌ی بازنشستگی، از معروف‌ترین داستان‌های کوتاه پس از انقلاب است. این داستان‌ها از سال 1366 تاکنون، بارها و بارها چاپ و مورد ارزیابی منتقدان قرارگرفته و پس از دریافت لوح تقدیر «بیست سال داستان‌نویسی» (1377)، از داستان‌های کلاسیک معاصر…

نقش پنهان

نقش پنهان

«نقش پنهان» رمانی از محمد محمدعلی است که جست‌وجوی مردی به نام «ناصر» را در دل رازها، سکوت‌ها و حقیقت‌های مدفون گذشته روایت می‌کند. این رمان با نگاهی به تاریخ معاصر ایران ــ از اواخر دههٔ ۱۳۳۰ تا دههٔ ۱۳۶۰ ــ زندگی ناصر را پس از قتل پدرش دنبال می‌کند. او در پی کشف حقیقت…

از ما بهتران

از ما بهتران

از ما بهتران، مجموعه داستانی است با مضامین جن و پری و حوادث غیر طبیعی و به ظاهر ماوراء طبیعی، نویسنده در اولین داستان به خواننده می باوراند که جن و پری وجود دارد اما به چشم هر کس نمی آید. در این مجموعه، حوادث جنبه سمبلیک و استعاری می یابند و گاه به سمت…